To cork or not to cork

Er zijn vele onderzoeken gedaan naar de verschillende methoden en iedere ‘wijnexpert’ heeft er wel een mening over: welke afsluiting is het beste voor de wijn?

De voorstanders van de traditionele kurk genieten van het gebruik van de kurkentrekker, het ritueel en de mooie ‘plop’. Maar moeten 3-5% van de gevallen een fles met kurksmaak door de gootsteen gieten.
Praktischer zijn de schroefdoppen, 100% kurkvrij, maar die zijn weer niet zo romantisch als de kurk.

Allebei waar, dus is er wel één goede methode?

Het doel van de diverse flessluitingen is allemaal hetzelfde: een neutrale afsluiting verzorgen die de wijn in een zo optimaal mogelijke conditie houdt.

Kurk
De natuurkurk sluiting (die we allemaal kennen) verscheen ongeveer 250 jaar geleden, simpelweg omdat er geen ander alternatief was. Deze verving de geoliede vodden en houten pluggen die hiervoor eerder werden gebruikt. Het creëerde de mogelijkheid om wijn te laten ontwikkelen. Deze stoere flesafsluiting heeft zich bewezen door de jaren heen en is de meest gebruikte afsluiting.
Het grote nadeel van de kurksluiting is dat Trichlooranisol (TCA) kan bevatten. De bacterie verstoord heel erg de smaak van de wijn, deze smaakafwijking wordt in de volksmond ook wel ‘kurk’ genoemd. Dit is bij 3% van alle kurksluitingen het geval zoals een Australische wijnmaker zei bij een wijnconferentie in Amerika ‘een condoomfabrikant neemt ook geen genoegen met een faalpercentage van 3%’.

Tot 20 jaar geleden waren natuurkurken vrijwel de enige optie voor kwaliteitswijn, tegenwoordig zijn er meerdere opties ontwikkeld, de belangrijkste heb ik hieronder op een rijtje gezet.

De kroonkurk
Bekend als afsluiting van bierflesjes. Kwalitatief kan dit een goede sluiting zijn voor wijn, maar heeft als nadeel, dat lekkage kan optreden door beschadiging tijdens transport en opslag. Hierdoor verdwijnt de luchtdichte afsluiting.
Daarnaast ziet het er goedkoop uit. Dit is de voornaamste reden waarom de kroonkurk geen succes is.

De synthetische kurk
Synthetische kurken zijn gemaakt van polyethyleen (kunststof), hetzelfde materiaal waarvan plastic flessen en kunststof buizen zijn gemaakt. Na jaren van onderzoek en ontwikkeling, hebben deze kurken dezelfde werking als de natuurkurk, met drie uitzonderingen: ze hebben geen TCA, ze laten een iets meer en constante hoeveelheid zuurstof door.
Het nadeel van deze synthetische kurken is dat de eerste generatie af en toe moeilijk uit de fles kwam, wat menig kurkentrekker heeft doen sneuvelen.

Het beste merk hiervan is de SupremeCorq. Masi, ons wijnhuis uit Veneto, werkt al enige tijd met succes met deze kurken.

Diam kurk
Meest opvallend in deze categorie is de ‘Diam’ kurk. Dit is een innovatieve afsluiting, die de traditie van een kurk en de mechanische en organoleptische veiligheid van een technologische sluiting combineert. Het is de perfecte kurksluiting die ook nauwkeurig de juiste hoeveelheid zuurstof doorlaat. Getest en goedgekeurd door vele internationale erkende laboratoria. Onder andere Antinori en Olivier Leflaive werken met deze sluitingen; 100% kurkvrij.

De schroefdoppen of Stelvin
De schroefdoppen of Stelvin, zoals ze in de wijnmarkt genoemd worden, bestaan uit twee delen: de metalen schroefdop en de folie in de top, die de dop afdicht op de rand van de fles. Nieuw-Zeelandse wijnboeren, waaronder ons wijnhuis Jackson Estate, stonden aan de wieg van het succes door hun beste wijnen af te sluiten met schroefdoppen, maar ook gerenommeerde Franse bedrijven volgden snel. De kwaliteit van deze folies is de laatste jaren sterk verbeterd, het marktaandeel hiervan is inmiddels gegroeid tot 20% en zal naar verwachting door blijven groeien. Schroefdoppen zijn het meest gebruikt bij witte en rosé wijnen onder de 10 euro die binnen 2-3 jaar na de oogst gedronken worden. Maar ook in het hogere segment witte wijnen worden de schroefdoppen nu vaker gebruikt.

Naast het vermijden van ‘geïnfecteerde kurken’ zijn de schroefdoppen natuurlijk ook veel gebruiksvriendelijker dan de traditionele kurk.

De Vino-lock
Deze bestaat uit een fraaie glazen stopper die net als een kurk in de hals van de fles wordt geklemd en kan heel makkelijk eruit worden gehaald en weer terug worden geplaatst. Voordeel: de wijn wordt volledig door glas omgeven en geen andere materialen. Het nadeel is dat dit een dure optie is. Vooral producenten in Duitsland en Oostenrijk hebben hier succes mee.

In Oregon heeft men onder wijndrinkers onderzoek verricht naar het mogelijke effect van flesafsluitingen. Het resultaat: niemand proefde verschil tussen wijnen uit fles met natuurkurk, met een synthetische kurk of met een schroefdop.

Het belangrijkste is voor iedere wijnliefhebber dat zijn geliefde wijn smaakt zoals de wijnmaker de wijn bedoeld heeft, kurk smaak is erg vervelend en kan dus voorkomen worden door het kiezen van de juiste afsluiting. De alternatieven zoals de schroefdop, Diam kurk en de Vino-Lok zijn uitstekend, dus kijk niet gek op als je favoriete wijn op korte termijn met deze technieken wordt afgesloten.